Σε μια συγκινητική ατμόσφαιρα, τελέστηκε την Κυριακή 17 Αυγούστου 2025 στις 17:30, στην τοποθεσία Κλεισούρα, το μνημόσυνο για τους συγχωριανούς μας που χάθηκαν άδικα στο τροχαίο δυστύχημα της 19ης Αυγούστου 1974. Η επιμνημόσυνη δέηση τελέστηκε από τον πάτερα Νικόδημο Καρκασίνα.
Η μέρα ήταν αφιερωμένη σε αυτούς που άφησαν πίσω τους οικογένειες και όνειρα αλλά και μια κοινότητα βυθισμένη στο πένθος, όπως επίσης και στους επιζώντες της τραγωδίας. Η ολιγόλεπτη αυγουστιάτικη βροχή στην αρχή της τελετής μας υπενθύμισε πως ακόμα και ο Θεός συγκινήθηκε με αυτό το γεγονός.
Πενήντα ένα χρόνια μετά, ο χρόνος μπορεί να έχει απαλύνει τον πόνο, όμως δεν κατάφερε να σβήσει τη μνήμη. Η παρουσία πλήθους συγγενών, συγχωριανών, κοντοχωριανών, φίλων και τοπικών αρχών, σε μία τελετή άνω των 100 ατόμων, ήταν απόδειξη ότι τέτοια γεγονότα όσο λυπηρά και να είναι μπορούν να μας ενώσουν και να μας διδάξουν.
Το καλοκαίρι του 1974 θα έπρεπε να ήταν μια περίοδος χαράς και ξεκούρασης για την τοπική κοινωνία. Αντί γι’ αυτό, ένα αυτοκινητιστικό δυστύχημα, αποτέλεσμα μηχανικής βλάβης ή ανθρωπίνου λάθους και κακής κατάστασης του δρόμου (τα ακριβή άιτια δεν έγιναν ποτέ γνωστά), έμελλε να στιγματίσει ανεξίτηλα την περιοχή μας, από την Λεσινίτσα μέχρι τον Βούρκο. Μια ομάδα ανθρώπων, κυρίως εργάτες, άνθρωποι του μόχθου, μεροκαματιάρηδες και οικογενειάρχες, μετέβαιναν για δουλειά όταν το όχημα ανετράπη και κατέληξε στη χαράδρα της Κλεισούρας. Το αποτέλεσμα ήταν τραγικό: 10 νεκροί και πολλοί τραυματίες, με τον πόνο να διαχέεται σαν κύμα σε όλα τα γύρω χωριά.
Κάθε όνομα που μνημονεύτηκε στο μνημόσυνο κουβαλά και μια ολόκληρη ιστορία:
- Ο Γράβας Ευθύμιος μεγάλωσε ορφανός και πάλευε για να μεγαλώσει τα παιδιά του. Η τελευταία του λέξη που βγήκε από τα χείλη του ήταν «τα παιδιά μου».
- Ο Κυριαζής Θεόδωρος, βιοπαλαιστής, άφησε πίσω του σύζυγο και έξι παιδιά.
- Τα αδέλφια Λέζου, Κώστας και Σπύρος, νεόνυμφοι, είχαν ονειρευτεί ένα μέλλον που δεν πρόλαβαν να ζήσουν. Δεν χάρηκαν τα νεογέννητα παιδιά τους.
- Ο Μέλλιος Φίλιππος, μόλις 23 ετών, ο νεότερος της τραγωδίας, δεν πρόλαβε καν να χαρεί τη ζωή του.
- Ο Μπαράς Θεόδωρος, ένας νέος γεμάτος ζωή και λεβεντιά.
- Η Νικόλα Ελένη, (μητέρα τριών παιδιών που μόλις είχε χτίσει με κόπο το νέο της σπίτι) και η μοναδική γυναίκα ανάμεσα στα θύματα.
- Ο Παπαφώτης Θωμάς, κατατρεγμένος από το κομουνιστικό καθεστώς γιατί είχε την τύχη ο πατέρας του να είναι από τον Τσαμαντά (το διπλανό χωριό).
- Ο Παππάς Κυριάκος, δάσκαλος ο οποίος διακρίθηκε για το πάθος και την αγάπη που είχε για τα γράμματα, άφησε πίσω δύο ορφανά, τον Κώστα και την Κυριακή. Ευτυχώς η γυναίκα του Σοφία (έγκυος στην Κυριακή) επέζησε.
- Ο Πάσκος Ζήσος, ένας εργατικός και αγαπητός άνθρωπος, ήταν επίσης μεταξύ των αδικοχαμένων.
Όλοι τους αξέχαστοι, όλοι τους αγαπημένοι!
Η συγκέντρωση στην Κλεισούρα δεν είχε μόνο χαρακτήρα τιμητικό. Όπως ειπώθηκε και στον λόγο που εκφωνήθηκε, «χρέος μας είναι η μνήμη». Είναι η έμπρακτη απόδειξη ότι οι ζωές που χάθηκαν δεν ξεχάστηκαν, ούτε από αυτούς που τους γνώρισαν προσωπικά, ούτε από τις επόμενες γενιές. Η μνήμη είναι το θεμέλιο της ταυτότητάς μας. Όσο θυμόμαστε, τιμούμε. Και όσο τιμούμε, ελπίζουμε.
Αξίζει επίσης ιδιαίτερη μνεία και στους επιζήσαντες του δυστυχήματος, που ευτυχώς ήταν πολλοί περισσότεροι από τα θύματα, συγκεκριμένα 18 άτομα. Η εξιστόρηση του γεγονότος από την κα. Σοφία Παππά – Γάτσιου μαζί με τον νεαρότερο τότε (6 ετών) Γιώργο Παρτάλη φώτισε πτυχές που μέχρι σήμερα ήταν άγνωστες για τους περισσότερους. Ανατριχιαστικές στιγμές που δεν άφησαν κανέναν ασυγκίνητο.
Οι επιζήσαντες:
- Θωμάς Παύλος
- Κασσιάρας Αριστείδης
- Κατής Σπύρος
- Κώστα Ελευθερία
- Κώστας Αλέκος
- Λίτσας Παναγιώτης
- Μπαράς Γιάννης
- Μπάσιος Κώστας (οδηγός)
- Μπερέτης Αλέκος
- Νικόλας Γρηγόρης
- Παππά – Γάτσιου Σοφία (έγκυος στην Κυριακή Παππά)
- Παρτάλης Αλέκος
- Παρτάλης Γιώργος
- Παρτάλης Φώτης
- Ράκας Αντώνης
- Σέκκας Γιάννης
- Τάλιος Ορέστης
- Χρήστος Κώστας
Αν και συχνά σιωπηλοί για τα όσα έζησαν, η παρουσία πολλών εξ αυτών στο μνημόσυνο και η αξιοπρεπής πορεία της ζωής τους μαρτυρούν τη δύναμη του ανθρώπου να προχωρά, ακόμα και όταν κουβαλά βαρύ σταυρό.
Ιδιαίτερη σημασία είχε η παρουσία των νέων ανθρώπων, παιδιών και εγγονών εκείνων που χάθηκαν. Με τη σιωπή τους, με την προσήλωσή τους, με το δάκρυ τους, έδειξαν ότι η μνήμη δεν σταματά στους παλιούς. Περνά από γενιά σε γενιά, γίνεται παράδοση, μαθαίνεται ως ιστορία.
Το μνημόσυνο τελείωσε με ένα εγκάρδιο ευχαριστώ από τους συγγενείς σε όλους όσους τους τίμησαν με την παρουσία τους, σε όσους έζησαν το γεγονός, σε όσους το έμαθαν, σε εκείνους που ήρθαν από μακριά για να δηλώσουν «παρόντες», όχι μόνο σωματικά αλλά και ηθικά. Σε εκείνους που επιμένουν να θυμούνται. Που επιμένουν να αγαπούν, να τιμούν, να ελπίζουν. Στο τέλος ακολούθησε μπουφές με κέρασμα από τις οικογένειες.
Όπως είναι γνωστό για την ολοκλήρωση αυτού του μνημείου συνέβαλλαν οικονομικά όλες οι οικογένειες των θανόντων και τους αξίζουν συγχαρητήρια.
Συγχαρητήρια αξίζουν επίσης στον Δημήτρη Κυριαζή και στη Χάιδω Κυριαζή, για τη συμβολή τους στις εργασίες.
Το στεφάνι κατά τη διάρκεια της τελετής ήταν προσφορά του Γιάννη Παπαφώτη (υιού του Θωμά Παπαφώτη).
Η ομάδα μας lesinitsa.gr ήταν από την πρώτη στιγμή διακριτικά παρούσα στον συντονισμό ώστε να ολοκληρωθούν οι εργασίες, και στην διοργάνωση του μνημόσυνου.
Η ζωή προχωρά, οι εποχές αλλάζουν, όμως η μνήμη μένει. Και όσο υπάρχει, αυτοί οι άνθρωποι θα συνεχίσουν να υπάρχουν. Στις προσευχές μας. Στις αφηγήσεις μας. Στα μνημόσυνά μας. Αιώνια η μνήμη τους!
Ευδοξία Κυριαζ΄η
Οδυσσέας Σέκκας
